احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

528

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

صفرا ؛ آب زرشك سياه ، آلبالو ، آب‌غوره ، آش آب‌غوره ، آب شاه‌توت ، آب جوشانده‌ى چهارترشى ، تمر هندى ، تمر كجرات ، ليمو عمانى و زرشك سياه با مصرف طولانى مفيد خواهد بود . التهاب كيسه‌ى صفرا « 1 » : التهاب كيسه صفرا به دو صورت حاد و مزمن وجود دارد و در اكثر قريب به اتفاق موارد همراه با سنگ‌هاى كيسه‌ى صفرا روى مىدهد . التهاب كيسه‌ى صفرا يكى از شايع‌ترين علل و موارد جراحى شكم محسوب مىشود لذا به‌طور معمول در بسيارى از مواقع كه سنگ كيسه‌ى صفرا داريم به‌طور موازى با آن ظهور التهاب كيسه‌ى صفرا را نيز خواهيم داشت كه از علل شايع دردهاى حاد در قسمت فوقانى شكم مىباشد . التهاب حاد كيسه‌ى صفرا : واژه‌ى التهاب حاد كيسه‌ى صفرا به حساسيت و درد زير دنده‌ى راست گفته مىشود كه به دنبال انسداد مجراى صفراوى كيسه‌ى صفرا ( سيستيك ) و در نتيجه اتساع مجرا و كيسه‌ى صفراوى و همچنين التهاب و ايجاد عفونت در آن به وجود مىآيد . اين انسداد و التهاب معمولا پس از ايجاد سنگ‌هاى صفراوى و مسدود شدن مجارى توسط آنها به وجود مىآيد كه در 90 درصد موارد وجود سنگ در مجراى سيستيك و يا كيسه‌ى صفرا قابل رؤيت است . ساير عوامل كه حدود 5 درصد از علل ايجاد التهاب حاد در كيسه‌ى صفرا را در بر مىگيرند شامل : گرسنگىهاى طولانىمدت ، عدم تحريك و همچنين تغيير فشارهاى داخل عروقى است . اين عوامل در حالاتى كه بيمار شديدا بدحال است ، مانند : سوختگى شديد ، ضربه يا عفونت‌هاى منتشر و شديد ، بعد از اعمال جراحى و يا زايمان ايجاد مىشود . دردها در اين بيمارى معمولا از ناحيه‌ى اطراف معده در شكم و يا يك چهارم فوقانى و راست شكم شروع شده و به تدريج شدت اين درد افزايش مىيابد و معمولا در ناحيه‌ى كيسه‌ى صفرا به صورت موضعى درمىآيد . بر خلاف ساير دردهاى صفراوى ، درد در اين بيمارى به‌طور خودبه‌خود رفع نمىشود . بىاشتهايى ، تهوع ، استفراغ ، تب خفيف و حساسيت زير دنده‌ى راست به صورت شايعى وجود دارد . تقريبا در يك‌سوم بيماران ممكن است كيسه‌ى صفرا بزرگ و حساس شود و با دست قابل لمس گردد . معمولا در 20 % موارد زردى يا يرقان نيز به چشم مىخورد . سنگ‌هاى صفراوى كه باعث ايجاد انسداد و التهاب حاد كيسه‌ى صفرا شده‌اند ممكن است به‌طور خودبه‌خود از محل گير كردنش بيرون آيد و علايم بيمارى تسكين يابد و يا آنكه همچنان گير كرده و التهاب پيشرفت كند . اين حالت شايع‌ترين عارضه و دليل براى انجام اعمال جراحى و خارج كردن كيسه‌ى صفرا به صورت اورژانسى مىباشد ، نشانه‌ها و علايم صفراوى ممكن است كاملا ناگهانى ظاهر شوند و بيمار اورژانسى شود . يا آنكه نشانه‌ها ممكن است خفيف باشند و بدون دخالت پزشكى بر طرف شوند . لازم به ذكر است كه دردهاى صفراوى در اين بيماران مىتواند به سمت بين دو كتف ، كتف راست و يا شانه انتشار يابد . تقريبا در 75 % از بيمارانى كه به طريق طبى درمان مىشوند ظرف مدت 2 تا 7 روز پس از بسترى شدن ، علايم حاد فروكش مىكند . با اين وجود در 25 % از آنها يكى از عوارض التهاب حاد كيسه‌ى صفرا علىرغم درمان محافظه‌كارانه رخ خواهد داد كه در اين شرايط جراحى فورى لازم است . احتمالا از بين 75 % بيمارانى كه دچار التهاب حاد كيسه‌ى صفرا بوده و علامت‌شان فروكش مىكند ، يك چهارم از آنها ظرف مدت يك سال دچار عود و بازگشت مجدد بيمارى خواهند شد و 60 % از آنها ظرف مدت 6 سال دچار دست‌كم يك حمله‌ى بازگشتى بيمارى خواهند شد . لذا با توجه به مسير طبيعى اين

--> ( 1 ) . كله سيستيت .